साहित्य

गण्डकी, २१ माघ । माछापुच्छ्रे फेवातालमा डुबुल्की मार्ने प्रकृतिको वरदान विश्वकै पर्यटकीयस्थल पोखरा कलाका क्षेत्रमा पानी रङको सहर हो भने अन्य साहित्य सिर्जनाको प्रेरक गन्तव्य होभन्दा अत्युक्ति हुँदैन । कवि शिरोमणि लेखनाथ पौड्यालदेखि जनकवि केशरी धर्मराज थापा, लोक कवि अलिमियाजस्ता थुप्रै नेपाली साहित्यका मूर्धन्य व्यक्तित्वको जन्मथलोसमेतले यो साहित्यिक पर्यटनको पनि विशष्टि गन्तव्य हो भनेर चिनाएको छ । पुराना मात्र नभई पछिल्ला पुस्ताका दर्जनौँ कवि, कवयत्री र कलाकार पोखराले जन्माएको छ । नेपाली साहित्यका क्षेत्रमा स्थापित सरुभक्त, तीर्थ श्रेष्ठ हुँदै पछिल्लो… पुरा पढौ

काठमाडौँ, ५ माघ । वरिष्ठ गायक तथा साहित्यकार योगेश वैद्यको गएराति निधन भएको छ । लामो समयदेखि मधुमेहबाट पीडित ७७ वर्षीय उनको सुन्धारास्थित काठमाडौँ भ्याली अस्पतालमा उपचारका क्रममा राति १२ः३० बजे निधन भएको पारिवारिक स्रोतले जनाएको छ । उनको पार्थिव शरीर श्रद्धाञ्जलिका लागि केही समय नेपाल सङ्गीत तथा नाट्य प्रज्ञा–प्रतिष्ठान नक्सालमा राखिने र आजै पशुपति आर्यघाटमा अन्त्येष्टि गरिने जानकारी दिइएको छ । करिब पाँच सय नेपाली गीत तथा झन्डै एक सयभन्दा बढी नेपाल भाषाको गीतमा स्वर दिएका उनी पछिल्लो समय… पुरा पढौ

पोखरा । सिर्जनशील लोकतान्त्रिक प्रतिष्ठान पोखराको नियमित मासिक कार्यक्रम अन्तर्गत शनिबार सर्जक, शोधार्थी र शुभेच्छुकहरु बिच औपनिवेशिकतामा केन्द्रित सांस्कृतिक ज्ञानको प्रबोधीकरण कार्यक्रम सम्पन्न भएको छ । कार्यक्रममा संस्थाका निवर्तमान अध्यक्ष सहप्रा.योगराज पौडेलले विद्यावारिधि शोधकार्यको सारांशमा आधारित रही औपनिवेशिक पृष्ठभूमिमा लेखिएका आख्यानमा सांस्कृतिक प्रतिरोधको अवस्थाका बारेमा आफ्नो अध्ययनको अनुभव सुनाए । पौडेलले अ प्यासेज टु इन्डिया´,किम´र शिवराज विजय´ उपन्यासलाई उत्तर औपनिवेशिक सिद्धान्तका आधारमा अध्ययन गर्दा पछिल्ला दुई उपन्यासमा भन्दाशिवराज विजय´उपन्यासमा उपनिवेश बिरुद्ध सशक्त सांस्कृतिक प्रतिरोध रहेको स्पष्ट पारे । अध्ययनबाट उनले… पुरा पढौ

पोखरा । साहित्यकार सरुभक्तको मुक्तक सङ्ग्रह ‘सरुभक्तका मुक्तक’को आइतबार पोखरामा लोकार्पण गरिएको छ । नेपाल मुक्तक प्रतिष्ठान, बेलायत शाखाद्वारा प्रकाशित उक्त कृतिको वरिष्ठ कलाकार दुर्गा बराल ‘वात्सायन’लगायतले संयुक्तरुपमा विमोचन गरेका थिए । सो अवसरमा कलाकार बरालले सरुभक्त नेपाली साहित्य जगत्को विशिष्ट प्रतिभा रहेको धारणा राखे । उनले सरुभक्तको लेखनमा विचार र दर्शनको धरातल भेटिने बताए । साहित्यकार सरुभक्तले तीसको दशकको सुरुदेखि अहिलेसम्म आफूले मुक्तक लेखिरहेको बताए । “युवाकालदेखि नै मलगायत मेरा थुप्रै समकालीन साथीहरुको मुक्तक लेखनप्रति झुकाव थियो, २०३५ सालमा… पुरा पढौ

काठमाडौँ, १४ असोज । सहप्राध्यापक गोपाल पौडेल ‘बसन्त’का दुई कृति सार्वजनिक भएका छन् । ‘हे देव तिमी’ नेपाली र ‘आउट अफ बक्स’ अङ्ग्रेजी भाषाका कृति आध्यात्मिक चेतना र जीवन जगत् बुझाउने काव्य हुन् । त्रिभुवन विश्वविद्यालयअन्तर्गत धनकुटा क्याम्पसमा लामो समयसम्म अङ्ग्रेजी भाषा र साहित्यको प्राध्यापन गर्नु भएका ‘बसन्त’ को ‘हे देव तिमी’ मा नौ वटा लामा कविता रहेका छन् । पूर्वीय जीवन पद्धतिका उहाँका कवितामा ज्ञान र विज्ञानमध्ये ज्ञानको सत्ता नै सर्वोपरी हुने सत्य स्थापना गरिएको छ । त्यसभन्दा भिन्न… पुरा पढौ

पोखरा । सिर्जनशील लोकतान्त्रिक प्रतिष्ठान, पोखरामा शनिबार जोसमनी दर्शनका सैद्धान्तिक र व्यावहारिक पक्षमा विमर्श भएको छ । संस्थाका निवर्तमान सचिव डा. टीकाराम आचार्य ‘आरुणी’ ले ‘जोसमनी एक व्यावहारिक दर्शन’ शीर्षकको अनुसन्धान पत्र प्रस्तुत गर्दै यसका सैद्धान्तिक र व्यावहारिक मान्यतालाई स्पष्ट पारेका थिए । १९ औँ शताब्दीको पूर्वार्ध देखि सन्त शशीधरबाट आरम्भ भएको जोसमनी दर्शनलाई ज्ञान दिलदास लगायतले भजन र कविताका माध्यमबाट विकसित गरेको उनको अध्ययनको निष्कर्ष छ । यस दर्शनले कर्मकाण्ड पद्धतिमा अविश्वास गर्ने, मानवतावादलाई महत्त्व दिने, आडम्बरी प्रवृत्तिको खण्डन… पुरा पढौ

काठमाडौं । राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेलले यस वर्षको राष्ट्रकवि माधव घिमिरे पुरस्कार वरिष्ठ समालोचक प्राडा वासुदेव त्रिपाठीलाई प्रदान गर्नुभएको छ । राष्ट्रकवि स्व. घिमिरेको १०४औँ जन्मजयन्तीका अवसरमा मस्र्याङ्दी वाङ्मय प्रतिष्ठानले आज शीतल निवासमा आयोजना गरेको कार्यक्रममा राष्ट्रपति पौडेलले रु एक लाख राशि र सम्मानपत्रसहितको ‘राष्ट्रकवि माधव घिमिरे पुरस्कार’ वरिष्ठ समालोचक प्राडा त्रिपाठीलाई प्रदान गर्नुभएको हो । राष्ट्रकवि घिमिरेकी पत्नी महाकाली घिमिरे, सुपुत्रद्वय इन्दिवर घिमिरे र राजीव घिमिरेद्वारा मस्र्याङ्दी वाङ्मय प्रतिष्ठानको कोषमा रहनेगरी रु १६ लाखको अक्षयकोष स्थापना गरेसँगै उहाँको जन्मजयन्तीका अवसर… पुरा पढौ