फिचर

जमुना वर्षा शर्मा, पोखरा । पोखरा महानगरपालिका–२१ का लक्ष्मी थापाको दैनिकी दशक अहिले निकै फेरिएको छ । कार्यबोझ उही र उस्तै भए पनि काम गर्ने तरिका आय-आर्जनसँग जोडिएर दैनिकीलाई व्यस्त बनाउन पाउँदा उहाँमा बेग्लै खुसी छाएको छ । थापा उमेरले ४० पुग्नु भयो । तीन सन्तानकी आमा, ग्रामीण परिवेश त्यसमाथि श्रीमानको साथ नपाएको १५ वर्ष भयो । एक्लै परिश्रम गरेर तीन सन्तान हुर्काउनु र घरधन्दाको सकस सम्झन पनि सहज छैन तर यो सब बिर्सन पनि सक्नुहुन्न्न । जीवनमा धेरै उतारचढाव… पुरा पढौ

सुशीला रेग्मी, रामपुर । खुमिसरा रानाले यस पटकको दसैँमा मात्रै खसी बिक्री गरेर रु एक लाख ३६ हजार बुझ्नुभयो । दसैँ पर्वलाई छवटा खसी उत्पादन गरी राम्रै आम्दानी हुँदा उहाँलाई चाडपर्व कसरी टार्ने भन्ने कुनै चिन्ता छैन । पाल्पाको निस्दी गाउँपालिका–५ बहपुर निवासी रानाले एउटै खसी ५३ किलोसम्म उत्पादन गरी बजार पठाउनुभयो । गत वर्षको दसैँमा पनि रानाले पाँचवटा खसी बिक्रीबाट रु एक लाख ५० हजार कमाई गर्नुभयो । “यस वर्ष सात/आठ महिना मात्रै पालेर खसी बेचियो, गत वर्ष १३/१४… पुरा पढौ

गोपालप्रसाद बराल, महोत्तरी । बडादसैँ पर्वमा घटस्थापनाकै दिनदेखि बस्ती/बस्तीमा बज्ने ‘ढोल’ अब मिथिलामा हराएको छ । नवरात्र अवधिमै मिथिलानी ९मिथिलाका नारी० ले दुष्टात्मा भगाउन खेल्ने ‘झिझिया’ नृत्य देखिन छाडेका छन् । मिथिला क्षेत्रमा बोलीचालीमा ‘दशहरा’ भनिने बडादसैँ पर्वका पुराना लोक परम्परा केही वर्षयता हराउँदै गएका हुन् । दशहारा (बडादसैँ) सुरु हुनासाथ नगर÷गाउँ बस्तीमा बज्ने ढोल (नगरा) र बस्ती÷बस्तीमा गरिने झिंझिया नृत्य देखिन छाडेपछि राष्ट्रिय महत्वको यो पर्वमा स्थानीय लोकपरम्परा देखिन छाडेको हो । ढोल बज्न छाडेर बस्तीबस्तीमा झिझिया पनि हराउँदै… पुरा पढौ

अर्घाखाँची । पोखराका गिद्ध संरक्षण अभियन्ता तथा फोटो पत्रकार कृष्णमणी बरालले सन् २०११ फ्रेबुवरी ८ मा सामाजीक सञ्जाल फेसबुकमा पोखराको सिमसार क्षेत्र फेवातालको दलदलमा डुबिरहेको सिनोलाई गिद्धहरु बडो कष्टपुर्ण तरीकाले लुछीरहेको तस्वीर पोष्ट गर्नुभएको थियो । दशक अघी मेरो गिद्धको अनुसन्धान र संरक्षण यात्राका ती सुरुवातका दिन ताकाको उक्त तस्वीरले मलाई गिद्धको महत्व बुझ्न निकै सघायो । यदी त्यहा गिद्धको उपस्थिती नभैदिएको भए, सिनो यक्तिकै पानीमा सड्थ्यो जसले पानी प्रदुषीत हुन्थ्यो भने वरपरको वातावरण दुर्गन्धित । जिवीत जिवजन्तुको शिकार नगरी… पुरा पढौ

पोखरा । कोभिडको महामारीले गर्दा लामो समय घर भित्र थन्किएका फोटोग्राफीका सामानहरु बोकेर केहि वन्यजन्तु फोटोग्राफरहरु विस्तारै घर बाहिर निस्कदै छन् । विशेष गरि पंछीको फोटोग्राफी गर्नेहरु वर्षा, बाढी तथा पहिरो समेत विर्सिएर जंगल छिरेका छन् । सोलुखुम्बुका पेम्बा शेर्पा तथा चितवनका राजु लामा, मिलन तामाङ्ग र प्रेम लामा केहि दिन अगाडि मात्र चितवन राष्ट्रिय निकुञ्जको माडी क्षेत्रबाट एक हप्ता लामो फोटोग्राफी टुर गरि फर्किएका छन् भने काठमाण्डौका संजय था श्रेष्ठ पनि केहि हप्ता अगाडि चितवनमै चरा अवलोकन तथा फोटोग्राफी… पुरा पढौ

धुर्बसागर शर्मा, गलेश्वर । विगत २८ वर्षदेखि कृषि पेशामा लागेका म्याग्दीको बेनी नगरपालिका–२ खबराका ५८ वर्षीय चन्द्रबहादुर कार्की पछिल्लो डेढ वर्षयता आफूले फलाएको तरकारीको माग बढेपछि दङ्ग पर्नुभएको छ । जिल्लाको नयाँ पर्यटकीयस्थल लभ्लीहिल नजिकैको १२ रोपनी खेत र बारीमा प्राङ्गारिक तरकारी खेती गर्दै आउनुभएका कार्कीले यसअघि कहिल्यै पनि अग्र्यानिक तरकारीको बिक्री यति धेरै भएको थाहा पाउनुभएको थिएन । “म विगत २८ वर्षदेखि तरकारी खेतीमा छु, मेरो जीवनको उर्बर समय मैले मेरै खेतबारीको माटोमा बिताएको छु”, कार्कीले भन्नुभयो, “तर कोरोना… पुरा पढौ

प्रकाश अधिकारी, कर्णाली । प्रदेश सरकारले अन्य समुदायझैँ जङ्गलमा फिरन्ते जीवन बिताउने राउटे समुदायलाई मूल प्रवाहीकरणमा ल्याउने नीति अघि सारेको छ । सामाजिक विकास मन्त्रालयले तयार पारेको मूल प्रवाहीकरणसम्बन्धी उक्त नीतिको मस्यौदामा स्थायी बसोबासदेखि नागरिकता वितरण गर्नेसम्मका कार्यक्रम समावेश गरिएका छन् । सामाजिक विकास मन्त्रालयले ‘अति लोपोन्मुख राउटे समुदायको मूलप्रवाहीकरण नीति– २०७८’ को मस्यौदालाई राउटे समुदायसहितको सहभागितामा अन्तिम रूप दिइने जनाएको छ । मन्त्रालयका महिला विकास अधिकृत अनिता ज्ञवालीले मस्यौदा समितिले तयार पारेको नीतिमाथि सरोकारवालासँग छलफल हुन बाँकी रहेको जानकारी… पुरा पढौ